منم کشاورز

استفاده از Agrobacterium rhizogenes براي ايجاد ريشه هاي القايي در چند گياه دولپه اي -

استفاده از Agrobacterium rhizogenes براي ايجاد ريشه هاي القايي در چند گياه دولپه اي

شاه محمدي مژگان,قرباني شيرين,اصغرزاده احمد,رجالي فرهاد,شعراي نجاتي عليرضا

 سه سويه باكتري Agrobacterium rhizogenes (A4S و A4V و يك سويه منصوب به اين باكتري) براي مايه زني هفت نوع بافت گياهي شامل ديسك هاي استريل هويج، برگچه ها و لپه هاي دانه رست لوبيا، ساقه گياه كامل لوبيا، ساقه هاي ميان گرهي حاصل از كشت بافت سيب زميني، ريشه چه دانه رست استريل يونجه و ساقه هاي ميان گرهي كامل يونجه به كار برده شد. در ديسك هاي هويج، برگچه و ساقه لوبيا و ساقه هاي سيب زميني در محل مايه زني ريشه هاي ظريف و انبوه مشاهده گرديد. درصد تشكيل ريشه هاي القايي در گياهان مختلف توسط سه سوي باكتري متفاوت بود. به نظر مي رسد تشكيل ريشه هاي لقايي تحت تاثير گونه گياهي و سويه باكتري A. rhizogenes قرار دارد.

اثر نيكل (Ni) و منابع مختلف نيتروژن بر رشد و نمو و خصوصيات كمي و كيفي خيار در سيستم آبكشت (هايدروپونيك)

آذرمي رسول,طباطبايي سيدجلال,مطلبي آذر عليرضا,بايبوردي احمد

نيكل (Ni) يكي از عناصر است كه در متابوليسم نتيروژن در گياه نقش دارد. به منظور بررسي تاثير نيكل بر رشد و نمو و خصوصيات كمي و كيفي خيار تغذيه شده با مناقع مختلف نيتروژن (اوره و نيترات آمونيوم) و غلظت هاي مختلف نيكل (1، 0.5، 0 ميلي گرم در ليتر) آزمايشي با طرح فاكتوريل در 4 تكرار و در دو رقم خيار به نام هاي سينا و ويكيما در تير ماه 1383 در گلخانه آبكشت دانشكده كشاورزي دانشگاه تبريز انجام گرديد. غلظت نيتروژن كل در محلول غذايي 200 ميلي گرم در ليتر از منابع مختلف نيتروژن بود. گياهان به مدت 6 ماه نگهداري و هر هفته دوبار ميوه ها برداشت و توزين شدند. در آخر آزمايش دو بوته از هر واحد آزمايشي برداشت و تعداد برگ و ميوه شمارش و همچنين مقدار فتوسنتز، غلظت نيتروژن كل، سطح برگ، وزن تر و خشك ميوه ها اندازه گيري شد. ويژگي هاي كيفي خيار از قبيل مواد جامد محلول، pH، قابليت هدايت الكتريكي (EC) آب ميوه و رنگ ميوه ها مورد بررسي قرار گرفت. تاثير سطوح مختلف نيكل بر عملكرد (بر حسب وزن تر ميوه) در رقم ويكيما معني دار بود ولي در رقم سينا معني دار نشد. حداكثر عملكرد در رقم ويكيما در غلظت 0.5 ميليگرم در ليتر نيكل با منبع اوره، 1.45 كيلوگرم و با منبع نيترات آمونيوم، 1.53 كيلوگرم در بوته بود. مقدار وزن خشك در رقم ويكيما تغذيه شده با اوره و نيكل 0.5 ميلي گرم در ليتر 16.5% بيشتر از تيمار بدون نيكل بود، با اينحال در همين رقم در تغذيه نيترات آمونيومي مقدار ماده خشك با افزايش نيكل كاهش يافت. غلظت نيكل برگ با افزايش غلظت نيكل در محلول غذايي به طور معني داري افزايش يافت و حداكثر غلظت نيكل در گياهان تغذيه شده با نيترات آمونيوم و سطح نيكل 1 ميلي گرم در ليتر بدست آمد. غلظت نيكل در رقم سينا كمتر، ولي در رقم ويكيما تجمع نيكل بيشتر بود. تاثير تيمارها بر رنگ ميوه در رقم ويكيما معني دار شد و گياهان تغذيه شده با اوره و نيكل 0.5 ميلي گرم در ليتر پررنگ تر بودند. در رقم سينا نوع كود نيتروژنه بر EC آب ميوه تاثير معني داري داشت. افزايش غلظت نيكل با 0.5 ميلي گرم در ليتر در محلول غذايي حاوي اوره به عنوان منبع نيتروژن در بعضي ارقام مثل ويكيما تاثير مثبت روي عملكرد خيار داشته ولي در بعضي ارقام مثل سينا نه تنها تاثير مثبت نداشته بلكه باعث كاهش رشد مي گردد.

فسفر به عنوان يك عنصر ضروري در توليد محصولات كشاورزي مهم است. از سوي ديگر توانايي آن در القاي كمبود عناصر كم مصرف ضروري و اثرات منفي آن بر محيط زيست سبب توجه بيشتر به اين عنصر شده است. از آنجا كه رژيم رطوبتي و ويژگي هاي خاك از جمله عوامل مهم در واكنش فسفر در خاك هستند، تحقيق حاضر جهت بررسي تاثير دو سطح فسفر (صفر و 300 ميلي گرم فسفر در كيلوگرم خاك از منبع دي هيدروژن پتاسيم فسفات) و دو رژيم رطوبتي (غرقاب و رطوبت 20% وزني) بر فسفر محلول در بي كربنات سديم (روش اولسن) در 20 خاك آهكي با ويژگي هاي فيزيكي و شيميايي متفاوت در زمان هاي 1، 2، 5، 10، 20، 40، 80 و 160 روز بصورت طرح كاملا تصادفي در دو تكرار انجام شد. جهت بررسي اثر مستقيم و غيرمستقيم ويژگي هاي خاك بر بازيابي فسفر، از روش ضرايب مسير استفاده شد. نتايج نشان داد كه غرقابي شدن خاك سبب افزايش فسفر بومي در زمان هاي 2، 1، 5 و 10 روز در مقايسه با رطوبت 20% وزني شد، و در زمان هاي بيشتر اثر معني داري نداشت. رژيم رطوبتي غرقابي سبب كاهش معني دار بازيابي فسفر اضافه شده به خاك در روزهاي 80 و 160 در مقايسه با رطوبت 20% وزني شد، در حالي كه در ساير زمان ها اثر معني داري بر آن نداشت. با توجه به اثر معني دار رژيم رطوبتي و برهمكنش رژيم رطوبتي و ويژگي هاي خاك بربازيابي فسفر در روزهاي 80 و 160، اثر ويژگي هاي خاك بر بازيابي فسفر در اين زمان ها بررسي شد. نتايج حاصله نشان كه در حالت غرقابي اكسيدهاي آهن، آلومينيوم و منگنز، رس و نسبت رس به كربنات كلسيم فعال بصورت منفي و كربنات كلسيم معادل بصورت مثبت بر بازيابي فسفر اضافه شده به خاك در روزهاي 80 و 160 تاثير داشته است. در رطوبت 20% وزني نيز روند مشابهي ديده شد با اين تفاوت كه اثر اكسيدهاي آهن و كربنات كلسيم معادل بر آن معني دار نبود. نتايج ضرايب مسير نشان داد كه در رطوبت 20% وزني اثر مستقيم كربنات كلسيم معادل و كربنات كلسيم فعال بر بازيابي فسفر بيشتر از رژيم غرقابي بود. نتايج ضرايب مسير همچنين بيانگر نقش مستقيم و غير مستقيم كربنات كلسيم معادل و نسبت رس به كربنات كلسيم فعال در واكنش فسفر در خاك هاي آهكي ما در هر دو رژيم رطوبتي مورد مطالعه مي باشد. با توجه به اينكه واكنش فسفر در خاک به ميزان قابل توجهي تحت تاثير اكسيدهاي آهن، آلومينيوم و منگنز قرار گرفت. بنابراين تحقيقات بيشتري همراه با اندازه گيري تغيير شكل هاي شيميايي آهن، آلومينيوم و منگنز در رژيم هاي رطوبتي متفاوت و توانايي شكل هاي متفاوت آنها در جذب و آزادسازي فسفر توصيه مي شود.