منم کشاورز

یونجه یا اسپست (medicago sativa به معنی علف مادها) اولین بار توسط مادها برای تامین غذای اسب هایشان اهلی گردید.یونجه اصولا مبدا کویری دارد ودر حال حاضر در تمام مناطق معتدل و شبه قاره کشت می‌گردد.

فهرست نوشتار

۱ طبقه بندی علمی یونجه

۲ ریخت شناسی

۳ ارقام یونجه

۴ کشاورزی یونجه

۵ تناوب یونجه با گیاهان دیگر

۶ علف هرز سس یونجه

۷ طریقه مبارزه با سس یونجه

۸ اثر علف کش‌ها برروی سایر علف‌های هرز یونجه

۹ خواص دارویی

۹.۱ مواد معدنی وپروتین ها

۱۰ منابع

 طبقه بندی علمی یونجه

Kingdom: Plantae

Division: Magnoliophyta

Class: Magnoliopsida

Order: Fabales

Family: Fabaceae

Subfamily: Faboideae

Tribe: Trifolieae

Genus: Medicago

Species: M. sativa

 ریخت شناسی

یونجه گیاهی است علفی و چند ساله که ارتفاع آن تا یک متر می‌رسد برگهای آن دارای سه برگچه می‌باشد برگچه‌های نوک تیز، سبز رنگ و بیضی شکل است. گلهای یونجه بشکل سبز و برنگ بنفش تیره یا آبی روشن است میوه یونجه مانند صدف بوده و دانه داخل میوه مانند لوبیا ولی کوچکتر از آنزمی باشد.

 ارقام یونجه

ارقام مختلف یونجه •*ارقام یونجه‌های ایرانی عبارت‌اند از: همدانی، بمی، یزدی، قره یونجه، بغدادی، ‏مهاجرانی، قره یونجه خورونده، هراتی، افغانی، فامنین و ‏‎……‎

ارقام یونجه خارجی موآپا ‏‎–‎‏ سونورا ‏‎–‎‏ سی ریور ‏‎–‎سکوئل ‏‎–‎‏ ماسیرسا- رنجر- کانادایی- ‏هاردیگان- ترکستانی و‏‎………‎

کشاورزی یونجه

در مناطقی که دارای زمستان‌ها معتدل هستند بهتر است بونجه را بهتر است در پاییز به اندلزه کافی زود کاشت.تا قبل از اینکه سرما رشد آن را متوقف کندگیاه بتواند مستقر شود. و در مناطقی که دارای زمستان‌ها سرد هستندگیاه باید در بهار کشت شود وکشت آن باید زود انجام شود تا قبل از شروع گرما تابستانه گیاه مستقر شود.کاشت یونجه با بذر کار بر کاشت با دست ترجیح دارد. و فاصله بین ردیف‌ها ۱۴۰-۱۵۰سانتی متر و عمق کاشت ۱-۳ سانتی متر در نظر گرفته شده. از علف‌ها هرز برای این گیاه سس است که بسیار خطر ناک است و می‌تواند کل منطقه را آلوده کند و می‌توان با نفت یا علف کش‌ها تماسی یا سوزاندن آن را کنترل نمود. مقدار آب مورد نیاز یونجه در سال تقریباً ۱۰۰۰ تا ۲۰۰۰ میلی متر است

تناوب یونجه با گیاهان دیگر

در تناوب یونجه برای گیاهی که بعد از خودش کاشته می‌شود بسیار سودمند است.(به علت داشتن ریزوم وفعالیت ریبزوبیوم کننده نیتروژن)البته برای اینکه چنین اتفاقی بیقتد باید زمانی که هنوز عملکرد خوبی دارد باید آن را زیر خاک نمود.اگر در زیر رو نمودن آن تاخیر کنیم یا مورد حمله علف‌ها هرز قرار گیرد دیگر برای گیاه بعدی سودمند نخواهد بود.

علف هرز سس یونجه

رنگ رشته‌های این گیاه سس نارنجی مایل به زرد است.مهم ترین میزبان آن یونجه‌است. سس نه تنها طعم یونجه را به عنوان علوفه نامطلوب می‌سازد بلکه آن را تا حدی نیز سمی می‌نماید. در صورت کنترل ننمودن آن محصولاز نظر کمی و کیفی کاهش یافته و عمر مزرعه کوتاه می‌شود. میزبان‌های دیگر این سس عبارت‌اند از : چغندرقند. بعضی از سبزی‌های جالیز. شبدر قرمز. نخود سفید. سسی که معمولاً به علف‌های هرز کنار مزارع و جاده‌ها. به خصوص خارشتر می‌زند. از این نوع سس است.

طریقه مبارزه با سس یونجه

استفاده از بذور خالص برای کاشت یونجه

استفاده از کودهای غیر آلوده به سس

کاشت یونجه در اواخر تابستان یا در پاییز به جای بهار آلودگی اولیه سس را با رسیدن فصل سرما از میان می‌برد.

کاشت با تراکم بالا ایجاد سایه نمی‌نماید و از جوانه زدن سس جلوگیری به عمل می‌آورد.

در مناطقی که یونجه باید در بهار کاشته شود می‌توان از ۱۵-۱۲کیلو گرم در هکتار علف کش دکتال (کلرتال دیمیتل۷۵درصد پودر)قبل از سبز شدن یونجه و علف‌های هرز از جمله سس استفاده نمود. در یونجه چند ساله (از سال دوم به بعد)دکتال را می‌توان در اواخر زمستان اندکی قبل از رویش بهاره یونجه سمپاشی نمود. هنگام مصرف این علف کش زمین باید از رطوبت کافی برای تاثیر بیشتر سم برخوردار باشد. بنابراین در صورت خشک بودن زمین یک نوبت آبیاری مزرعه توصیه می‌شود.

در صورتی که پیشگیری‌های فوق انجام نشد و یا به عللی موثر واقع نشد و مزرعه باز هم به سس آلوده گردید لکه‌های آلوده به سس را می‌توان به روش‌های زیر از میان برد : پاشیدن محلول۱٪ پاراکوت(یا۳لیتر در هکتار)در منطقه آلوده به سس. سوزانیدن منطقه آلوده توسط شعله افکن و یا وسایل مشابه. پاکسازی مکانیکی منطقه از سس و بیرون بردن انگل به خارج از مزرعه.

در صورتی که منطقه وسیعب از مزرعه به سس آلوده باشد می‌توان توسط علفکش رانداپ(گلیفوزیت۴۱درصد ای سی) به میزان ۷۳۰-۳۶۰سی سی در هکتر زمانی که یونجه ارتفاع ۲۵- ۲۰ سانتی متر داشته باشد سمپاشی نمود. این سمپاشی باید یک با پس از ده روز تکرار شود. در یونجه سال اول سمپاشی باید در زمان ۸ برگی یونجه انجام پذیرد.

در زمان آلوده بودن یونجه به سس برداشت محصول باید قبل از به بذر رفتن سس صورت پذیرد تا از انتشار بذر ممانعت شود.

از سال دوم به بعد تاخیر در برداشت یونجه با سایه انداختن روی زمین مانع جوانه زنی بذر سس می‌شود

درزمان الوده بودن واز چین دوم می‌توان از سم پرسوئیت نیز استفاده نمود.

 اثر علف کش‌ها برروی سایر علف‌های هرز یونجه

بررسی و آزمایش اثر چند علفکش بر روی علفهای هرز یونجه در آذربایجان‌شرقی در دو منطقه محل اجرای طرح (مراغه - بستان‌آباد)نشان داده‌است کهاستفاده از علفکشهای بنتازون ۳ و ۲/۵ لیتر در هکتار، متری بوزین ۷۰۰-۱۰۰۰ گرم در هکتار نسبت به شاهد بدون وجین اختلاف معنی‌داری داشته از نظر تاثیر بر روی علفهای هرز پهن‌برگ در یک سطح آماری قرار گرفتند. علفکشهای متری بوزین ۱۰۰۰ و ۷۰۰ گرم در هکتار، هالوکسی فوپ اتیل ۲ لیتر در هکتار، فلوآزیفوپ بوتیل ۲ لیتر نسبت به شاهد بدون وجین اختلاف معنی‌داری داشته و از نظر تاثیر بر روی علفهای هرز باریک برگ در یک سطح واقع شده‌اند.

 خواص دارویی

یونجه از نظر طب قدیم ایران گرم است. البته تاره آن گرم و تر و خشک شده آن گرم و خشک است.

یونجه از نظر اینکه دارای بسیاری از مواد معدنی می‌باشد شیره آن برای بچه‌هایی که در حال رشد هستند و اسخوان بندی محکمی ندارند بسیار مفید است. حتی امروزه پودر این گیاه را در داروخانه‌ها می‌فروشند که آنرا

  می‌توان برای بچه‌های شیر خوار مصرف کرد. برای تهیه شیره یونجه باید مقدر ۳۰۰ گرم یونجه را در یک لیتر آب ریخت و آنرا جوشانید تا مقدر آب آن به نصف تقلیل یابد سپس آنرا صاف کرده و مقدر کمی عسل به آن اضافه کنید که بصورت شربت داراید. مقدر مصرف برای اطفال ۲۰۰ گرم در روز است و برای اطفال شیرخوار حدود ۵۰ گرم یم باشد که می‌توان به شیر آنها اضافه نمود.  اشخاص بزرگسال هم برای بالا بردن انرژی می‌توانند از این شیره استفاده کنند.

یونجه رابصورت تازه و یا جوانه آنها رابا سالاد میل کنید. جوانه یونجه را بصورت بسته بندی شده می‌توانید از سوپر مارکتها خریدری کنید.

یونجه ملین است.

یونجه دو برابر اسفناج آهن دارد بنابراین خون ساز است و برای کسانیکه به کم خونی مبتلا هستند مفید است.

یونجه بعلت درا بودن آهن برای درمان بیماری راشیتیسم بکار می‌رود.

عوارض کمبود ویتامین ث با خوردن یونجه از بین می‌رود.

یونجه تازه در بسیاری از کشورها مانند چین و روسیه و آمریکا به مقدر زیاد بجای اسفناج مصرف می‌شود.

یونجه را در داروخانه‌ها و فروشگاههای گیاهان دارویی و یا برخی از داروخانه‌ها بصورت پودر، کپسول و قرص بفروش می‌رسانند. مقدرمصرف آن سه قرص در روز است.

*با همه مزایایی که یونجه دارد در خوردن تازه آن نباید زیاده روی کرد زیرا بسیار نفاخ است و حتی حیواناتی که به مقدر زیاد از آن می‌خورند بعلت گاز زیاد ممکن است تلف شوند.

ضماد پخته یونجه را اگر روزی چند بار روی اعضایی که رعشه دارند بگذارید آنها را شفا می‌دهد.

تخم یونجه قاعده آور است و برای این منظور تخم یونجه را بصورت دم کرده مصرف کنید.

دم کرده یونجه درمان اسهال است.

برای نرم کردن سینه و تسکین سرفه روزی ۲-۳ فنجان دم کرده تخم یونجه را مصرف کنید.

برای درمان رعشه تخم یونجه را در روغن زیتون بریزید و مدت یک هفته جلوی آفتاب بگذارید سپس آنرا صاف کنید و روزی چند قاشق از آنرا بخورید و همچنین روی اعضایی که رعشه دارند بمالید.

یونجه حاوی مقدرزیادی ویتامین است. کوبیده آن زخم را به سرعت الیتام داده و از خونریزی جلوگیری می‌کند.

 مواد معدنی وپروتین ها

یونجه سرشار از ویتامین‌های A,C,E,K و همچنین دارای آمیلاز که آنزیم مخصوص هضم مواد نشاسته‌ای است می‌باشد.

آنزیم‌های بسیاری در یونجه یافت می‌شود به‌عنوان مثال می‌توان از امولسین، اینورتاز، و پکتیاز نام برد. یونجه دارای حدود ۲۰٪‌پروتئین می‌باشد پروتئین‌های موجود در یونجه عبارت‌اند از:

لیزین، ‌آرژنین، هیستیدین، آدنین، فنیل آلانین، ‌آسپاراژین و سیستین. یونجه دارای اسید فسفریک نیز هست. یونجه همچنین دارای منیزیوم، آهن و مقدر جزئی ارسنیک و سیلیس است. بنابراین یونجه از نظر مواد غذایی بسیار قوی است و غذای خوبی برای انسان و حیوانات است.

 منابع

تحقیق گیاه یونجه ( ۱۳۸۲ یدالله ظروفی )

جزوه زراعت گیاهان علوفه‌ای مهندس علیها دانشگاه آزاد

زراعت در مناطق خشک دکتر عوض کوچکی

شیمی.پرویز (سس و مبارزه با آن زیتون شماره ۱۳۳)

مداح. محمد باقر.(سس یونجه و مبارزه با آن از انتشارات ترویج شماره ۱۶۳)

سس يک گياه کاملاً انگلی می‌باشد که دارای ريشه و برگ نيست و مواد غذايی مورد نياز خود را بطور کامل از گياه ميزبان ميگيرد . بذر گياه سس به مدت بسيار طولانی در خاک می ماند و گاه تا ۱۳ سال در خاک دوام می‌آورد و قادر به جوانه زدن می‌باشد .

فهرست مندرجات 

۱ رده بندی علمی گیاه سس

۲ طریقه گسترش

۲.۱ انوع سس

۲.۲ راه‌های عمومی مبارزه با سس

 رده بندی علمی گیاه سس

با نام علمي (Cuscuta )از خانواده ( Cuscutaceae )كه بعضي ها از آن به عنوان تنها عضو انگلي خانواده(Convolvulacrae )(پيچك) ياد مي كنند

  طریقه گسترش

بذر سس هنگامی که در شرايط مساعد قرار می گيرد جوانه می‌زند و يک ساقه زير زمينی توليد می‌کند که اين ساقه زير زمينی بطور بسيار جالبی در خاک حرکت می‌کند تا به ريشه گياه ميزبان برسد . نحوه حرکت سس به اين صورت است که پس از اينکه تمامی محتويانت بذر صرف رشد ساقه زير زمينی شد جوانه انتهايی ساقه زير زمينی انرژی خود را برای رشد از خود ساقه ميگيرد به اين صورت که مواد غذايی موجود در انتهای ساقه زير زمينی را ميگيرد و صرف رشد خود ساقه زير زمينی می‌کند به اين ترتيب از انتهای ساقه زير زمينی کاسته و به ابتدای ان اضافه می‌شود و ساقه زير زمينی رو به جلو حرکت می‌کند . جهت حرکت هم اتفاقی است اين حرکت تا به آنجا ادامه می يابد که يا ساقه زير زمينی به ريشه گياه ميزبان می‌رسد و با ترشح آنزيمهايی ديواره سلولی را شکافته و اندام مکنده خود را وارد ريشه می‌کند و از مواد غذايی ساخته شده توسط گياه ميزبان برای رشد و توليد مثل خود استفاده می‌کند و يا در اين مدت به هيچ گياهی برخورد نمی‌کند و مواد غذايی خود را تماما استفاده می‌کند و از بين ميرود . ساقه سس زرد رنگ می‌باشد و روی طيف وسيعی از گياهان رشد می‌کند و باعث از بين رفتن يا ضعيف شدن گياه ميزبان می‌شود .

 انوع سس

سس درختی

سس یونجه

نوشته : یدالله ظروفی

 گل آفتاب‌گردان گیاهی است از خانوادهٔ گل‌ستاره‌ای‌ها (Asteraceae) از جنس آفتاب‌گردان‌ها (Helianthus).

از دانه گل آفتابگردان برای روغن کشی (روغن خوراکی) و استفاده خوراکی استفاده می‌شود.

گل آفتابگردان در ادبیات فارسی نماد عشق و وفاداری است.

نوشته: یدالله ظروفی

کندو به معنای مکان انباشته نمودن برای استفاده در آینده می‌باشد. آدمی برای بهره برداری و استفاده بهتر از انگبین زنبور عسل به بررسی کندوهای وحشی پرداخت. و تلاش نمود تا مکانی را برای این حشره فراهم آورد که بیشترین شباهت را به مکان زندگی طبیعی آن داشته باشد.

 انواع کندوها

کندوی گلی : این کندو همانند یک کوزه بوده که از طرف دارای سوراخ کوچکی به منظور ورود و خروج زنبور‌ها و قسمت پشتی قابل باز نمودن به منظور برداشت انگبین. کندوی درختی ساختمان این کندو همانند کندوی‌های گلی بوده با این تفوت که یک تنه درخت را خالی نموده و از آن استفاده می‌کنند.

کندوی حلبی : این نوع کندو در کشورهای آفریقایی بیشترین کاربرد را دارد. در ایران نیز هنوز هم زنبورداران از آن استفاده می‌کنند.

کندوی سبدی به تمامی کندوهایی که در بالا به آنها اشاره شد کندوی بومی یا سنتی می‌گویند.

تاريخچه جمع آوري عسل وكندو داري

قرن ها قبل از دوره كندو داري آدمي از فرآورده هاي توليدي زنبور عسل استفاده مي كرده است و انسان هاي اوليه به دنبال كندو هاي وحشي مي رفتند وپس از خراب كردن كندو از عسل وموم وگرده موجود درآن استفاده مي كردند وگاهي اوقات نيز شاخه درختي را كه كندو بر روي آن قرار داشت قطع مي كردند وآن شاخه را به همراه كندو به خانه مي بردند ودر چنين حالتي براي اولين بار استفاده از كندو هاي طبيعي رايج گرديد

كندوهاي اوليه : مصري هاي باستان اولين كساني هستند كه كندوهاي مصنوعي ساختند وپس از آن يوناني ها ورومي ها اين كار را انجام دادند .در گذشته كندو ها به صورت استوانه اي شكل وافقي بوده واز گل وسفال وخيزران و شاخه درخت اقاقيا ويا رشته هاي به هم بافته از شاخ وبرگ نرم درختان بيد مجنون ويا مدفوع گاو ويا از چوب ساخته مي شدند وامروزه نيز بسياري از كشورهاي آفريقايي وآمريكاي جنوبي اين نوع كندوهاي افقي را همچنان به كار مي برند ، اما در كشورهاي ديگر كندو هاي عمودي رايج بوده اند . كندوهاي مذكور در آغاز شكلي بسيار ساده داشتند ودر حقيقت عبارت از كندو هاي مخروطي شكلي ساخته از شاخه هاي درخت فندق ويا شاخه هاي نرم وبه هم بافته درخت بيدمجنون بودند كه با مخلوطي از شن وآهك پوشيده مي شدند وسپس آن را برعكس مي كردند تا به صورت كلاهي مخروطي درآيد . در مرحله بعدي كندوهاي كاهي رايج شد كه آن را در ديوارهاي خارجي خانه تعبيه مي كردند تا از تغييرات آب وهوايي در امان باشد و پس از آن به تدريج كندوهاي چوبي جديد جايگزين آن ها گرديد . كندوهاي شبيه به كلاه هاي مخروطي تا پايان قرن نوزدهم ميلادي رايج ومورد استفاده بود ، اما كندوهاي ساخته شده از كاه ، كه به سبد بزرگ شبيه بودند هنوز كه هنوز است توسط كندو داران براي گرفتار كردن زنبورهاي مهاجر ( بچه كندو) مورد استفاده قرار مي گيرند . كندوهاي جديد تا قرن هفدهم ميلادي ، كندوهاي مصنوعي براي جمع آوري عسل بدون آسيب رساندن به كلوني زنبور مناسب نبودند ومعمولاً كندو داران پس از خالي كردن كندو از عسل وموم آن را رها مي كردند تا زنبورها از گرسنگي بميرند وگاهي نيز براي محافظت از نيش زنبورها ، قبل از جمع آوري عسل كندو را گوگرد پاشي مي كردند . اما بعدها كندو داران دريافتند روش هاي آنان براي جمع آوري عسل وتخريب كندو ، كار صحيحي نيست ، وكندوهايي ساختند كه همزمان مي توانستند عسل توليدي را به راحتي جمع آوري كنند وبه كلوني زنبور نيز آسيبي وارد نكنند وبدين گونه ، كندوهاي چند طبقه به وجود آمد وچندي نگذشت كه كندوهاي چند طبقه كشو دار جانشين كندوهاي سنتي گرديد و كندو به صورت ساختمان چند طبقه اي درآمد كه در هر طبقه ورقه اي از موم گذاشته مي شد تا زنبورها بتوانند از آن براي ساختن سلول هاي شش ضلعي خود استفاده كنند وپس از اين كه سلول هاي مذكور با عسل پر شد ، كندو دار به سراغ كندو مي رود تا عسل توليدي را برداشت نمايد وبراي اين كار بالاي كندو را دود مي داد ، واين كار باعث مي شود كه زنبور عسل به طبقات پاييني كندو برود ، واما ملكه اصولاً توانايي بالا آمدن وبه طبقات بالايي رفتن وتخمگذاري درآن جا را ندارد ، زيرا كه مدخل ورودي آن بسيار تنگ است وبدين گونه كندو دار مي تواند بدون اين كه آسيبي به كندو برساند محصول توليدي را جمع آوري نمايد ، زيرا كه فقط كافي است شان حاوي عسل را از كندو خارج نمايد .

 کندوی مدرن

در دهه ۱۸۶۰ میلادی لانگستروت اولین کندوی مدرن را طراحی نمود. مهم‌ترین تفاوت این کندو با کندوی‌های بومی وجود شان متحرک می‌باشد.

منبع:

1 . اسرار درمان با عسل ، تأليف سوفي لاكوست، ترجمه دكتر احسان مقدس، انتشارات نيلوبرگ ، تهران، چاپ اول ، بهمن 1387